Na Mwandishi wetu, Misalaba Media
Wanyamwezi ni miongoni mwa makabila makubwa na ya zamani nchini Tanzania. Asili yao ni Ukanda wa Kati na Magharibi mwa Tanzania, hasa katika maeneo ya Tabora, Shinyanga, Singida na sehemu za Kigoma.
Jina Wanyamwezi linatokana na neno “Unyamwezi” linalomaanisha mahali mwezi huzama, kwa sababu wageni kutoka Pwani waliamini jua na mwezi huzama upande wa magharibi.
Katika karne ya 18 na 19, Wanyamwezi walijulikana sana kama wafanyabiashara na wasafirishaji (wapagazi). Walikuwa kiungo muhimu kati ya Pwani ya Afrika Mashariki na bara la ndani, wakisafirisha bidhaa kama:
-
Pembezoni (chumvi)
-
Shaba
-
Ndovu
-
Nguo na chakula
Waliunda falme na tawala zenye nguvu, maarufu zaidi ikiwa ni Ufalme wa Unyanyembe chini ya viongozi kama Mtemi Mirambo, aliyekuwa shujaa na mpiganaji mahiri aliyepinga ukoloni na uvamizi wa wageni.
UTAMADUNI WA KABILA LA WANYAMWEZI
1. Lugha
Wanyamwezi huzungumza Kinyamwezi, mojawapo ya lugha za Kibantu. Kiswahili pia hutumika sana, hasa siku hizi.
2. Chakula cha Asili
Chakula kikuu cha Wanyamwezi ni:
-
Ugali (hasa wa mtama au mahindi)
-
Mboga za majani
-
Nyama (ng’ombe, mbuzi, kuku)
-
Pombe ya asili kama tembo na pombe ya mtama
3. Mila na Desturi
-
Jamii ya Wanyamwezi huheshimu sana wazee na viongozi wa kimila.
-
Kulikuwa na ibada za jadi za kuomba mvua, afya na ulinzi wa jamii.
-
Tohara (hasa kwa wanaume) ilikuwa sehemu muhimu ya ukuaji na mafunzo ya utu uzima.
4. Ndoa
-
Ndoa zilifungwa kwa makubaliano ya kifamilia.
-
Mahari ilikuwa ni ng’ombe au mali nyingine.
-
Mwanamke aliheshimika kama mhimili wa familia, hasa katika kilimo na malezi.
5. Mavazi
Kihistoria walivaa:
-
Ngozi za wanyama
-
Vitambaa vilivyofungwa kiunoni
Siku hizi wanavaa mavazi ya kisasa, lakini nguo za asili huonekana kwenye sherehe za kimila.
6. Muziki na Ngoma
Wanyamwezi wana utajiri mkubwa wa:
-
Ngoma za asili (hutumika kwenye sherehe, ndoa na matambiko)
-
Ala za muziki kama ngoma, marimba na filimbi
Ngoma zao zina ujumbe wa kijamii kama ushujaa, mshikamano na historia ya jamii.
7. Uchumi wa Jadi
-
Kilimo (mtama, uwele, mahindi)
-
Ufugaji wa ng’ombe, mbuzi na kondoo
-
Biashara (ndio sababu walikuwa wapagazi maarufu)
HITIMISHO
Kabila la Wanyamwezi lina historia ndefu ya ushujaa, biashara na mshikamano wa kijamii. Utamaduni wao umechangia kwa kiasi kikubwa maendeleo ya historia ya Tanzania, hasa katika biashara za zamani na mapambano dhidi ya uvamizi wa wageni.
🥃🍶 TUMIA VINYWAJI BORA VYA EAST AFRICAN SPIRITS – BEI RAFIKI, LADHA SAFI BILA HARUFU MBAYA
Wasiliana nasi:
📍 East African Spirits (T) Ltd
📞 +255 767 650 806 | +255 652 096 254
Post a Comment