Na Mapuli Kitina Misalaba

HakiRasilimali imeendesha mafunzo kwa waandishi wa habari pamoja na wadau wa sekta ya madini, yakilenga kuwaongezea uelewa na ujuzi kuhusu uchimbaji wa madini kwa wachimbaji wadogo (ASM), utawala, uwazi na uwajibikaji, pamoja na namna ya kutumia taarifa na ushahidi katika kufuatilia na kuibua masuala yenye maslahi kwa umma.

Mafunzo hayo ya siku mbili yameanza leo Septemba 29, 2026 Mkoani Geita, na kwamba yamelenga kuwajengea washiriki uelewa na ujuzi katika ukusanyaji na uhakiki wa taarifa, matumizi ya ushahidi na ufuatiliaji wa masuala yenye maslahi kwa umma.

Akizungumza katika mafunzo hayo, Mkuu wa Sehemu ya Utafiti wa Tanzania Extractive Industries Transparency Initiative (TEITI), Andrew Eriyo, ameeleza umuhimu wa TEITI katika kuimarisha uwazi na uwajibikaji katika usimamizi wa sekta ya uziduaji nchini, ikiwemo madini, mafuta na gesi asilia.

Eriyo amesema TEITI inahusika na masuala mbalimbali ikiwemo kuweka mifumo ya uwazi, kuhimiza kampuni kutoa taarifa sahihi, kufanya ulinganishi wa taarifa za mapato na malipo pamoja na kuchunguza tofauti zinazoweza kujitokeza kati ya taarifa zinazotolewa na kampuni na taarifa za Serikali.

Amefafanua kuwa EITI (Extractive Industries Transparency Initiative) ni kiwango cha kimataifa kinacholenga kuimarisha uwazi na uwajibikaji katika sekta ya mafuta, gesi asilia na madini, huku akiwataka waandishi wa habari kutumia taarifa hizo katika kufanya uchunguzi na kuelimisha jamii kuhusu namna rasilimali za nchi zinavyosimamiwa.

Eriyo pia amewahimiza waandishi wa habari kufuatilia utekelezaji wa miradi ya Uwajibikaji kwa Jamii (CSR) inayotekelezwa na kampuni zinazofanya shughuli za uziduaji, akibainisha kuwa ni muhimu kufuatilia kama miradi hiyo inatekelezwa kwa usahihi na kama inakidhi mahitaji na vipaumbele vilivyobainishwa na jamii.

Katika wasilisho jingine, Meneja Miradi wa HakiRasilimali, Lucy Shao, amesisitiza umuhimu wa waandishi wa habari kutumia ushahidi wa jamii katika kuandaa habari zenye maslahi ya umma, akieleza kuwa si kila taarifa inayotolewa na chanzo inaweza kuchukuliwa moja kwa moja kuwa ushahidi.

Shao ameeleza kuwa wanahabari wanapaswa kujua namna ya kupata taarifa, kutafuta ushahidi, kuthibitisha taarifa na kuunganisha ushahidi unaopatikana na masuala yanayogusa maisha ya wananchi, huku akiwataka kutumia taarifa za TEITI, ikiwemo ripoti zinazohusu sekta ya wachimbaji wadogo, katika kufanya utafiti na kuibua maswali ya uchunguzi.

Aidha, mafunzo hayo yamehusisha mjadala wa makundi mbalimbali kuhusu hali ya wachimbaji wadogo wa madini, changamoto zinazowakabili pamoja na namna wanahabari wanavyoweza kutumia taarifa na ushahidi unaopatikana katika jamii kuandaa habari za uchunguzi na utetezi.

Kwa upande wake, Wakili wa Kujitegemea kutoka Himiza Social Justice, Gerald Makungulu, ameshiriki katika mjadala huo akitoa mtazamo wa kisheria kuhusu upatikanaji na matumizi ya taarifa katika masuala yanayohusu sekta ya madini na maslahi ya umma.

Naye Mwandishi wa Habari na Mhariri Mwandamizi nchini, Ephrahim Bahemu, amewakumbusha waandishi wa habari kutekeleza majukumu yao kwa kuzingatia sheria na misingi ya uandishi wa habari, ikiwemo kutafuta ushahidi wa kutosha na kuzungumza na pande zote zinazohusika kabla ya kuchapisha habari za uchunguzi.

Bahemu amesema habari za uchunguzi zina umuhimu mkubwa katika kufuatilia matumizi na usimamizi wa mali za umma kwa kuwa zinahusisha masuala yenye maslahi kwa wananchi, huku akiwashauri waandishi wa habari kujenga utamaduni wa kufanya uandishi wa habari za uchunguzi ili kuimarisha ubora wa kazi zao.

Mafunzo hayo yanaendelea kesho Septemba 30, 2026, yakitarajiwa kuendelea kujikita katika data za sekta ya uchimbaji mdogo, uhakiki wa taarifa, uandishi wa habari unaozingatia ushahidi na namna ya kutumia taarifa za taasisi mbalimbali katika kuibua masuala yenye maslahi kwa umma.

Mkuu wa Sehemu ya Utafiti TEITI, Andrew Eriyo, akizungumza na washiriki wa mafunzo kuhusu uwazi, uwajibikaji na matumizi ya taarifa katika sekta ya madini.

Meneja Miradi wa HakiRasilimali, Lucy Shao, akitoa mafunzo kuhusu umuhimu wa ushahidi, uhakiki wa taarifa na namna ya kuandaa habari zenye maslahi kwa umma.

Washiriki wa mafunzo wakifuatilia kwa umakini mada mbalimbali zinazowasilishwa kuhusu utawala, uwazi, uwajibikaji na uandishi unaozingatia ushahidi katika sekta ya madini.

Wakili wa kujitegemea kutoka Himiza Social Justice, Gerald Makungulu, akizungumza kuhusu masuala ya kisheria yanayohusiana na sekta ya madini.

Washiriki wa mafunzo wakifuatilia kwa umakini mada mbalimbali zinazowasilishwa kuhusu utawala, uwazi, uwajibikaji na uandishi unaozingatia ushahidi katika sekta ya madini.

Washiriki wa mafunzo wakiwa katika makundi wakijadili masuala mbalimbali yanayohusu uchimbaji mdogo wa madini, utawala, uwazi na uwajibikaji katika sekta ya madini.